SaffronPendulum
Kayıtlı Kullanıcı
Sabah işe giderken ya da uzun bir yolculuktan dönerken frene bastığında direksiyonun elinde titremesi... O his hiç de hoş değil, değil mi? Özellikle Mercedes S Serisi gibi bir araçta bunu yaşıyorsan insan "bu arabada bu mu olur" diye kendi kendine söyleniyor. Ama vallahi bu durum sandığından çok daha yaygın ve çoğu zaman sebebi de gayet net.
Fren yaparken yaşanan direksiyon titremesinin arkasında genellikle fren diskleri yatıyor. S Serisi gibi ağır ve güçlü bir araçta diskler ciddi bir ısıl yük taşıyor. Sürekli yüksek hızdan yapılan frenlemeler, sık dur-kalk trafiği ya da uzun süre frene basılı kalınan iniş yolları disklerin yüzeyini zamanla bozuyor. Disk yüzeyi düzgün kalmayınca, balata o yüzeye eşit basamıyor. Ve her fren anında balata ile disk arasındaki o düzensizlik direksiyona kadar vuruyor. Bunu hissediyorsun, çünkü S Serisi'nin direksiyon sistemi oldukça hassas...
Bir de şu var; diskler sadece aşınmıyor, çarpılabiliyor da. Disk çarpılması denen bu durum aslında çok basit bir fizik meselesi. Çok ısınan disk üzerine soğuk su değdiğinde, ani sıcaklık farkı metalin şeklini bozuyor. Araba yıkamadan hemen sonra frene bastıysan ya da yağmurlu bir günde uzun bir yokuştan indiysen bu riski yaşamışsındır belki. Çarpılan disk artık tam yuvarlak değil, hafifçe oval bir hal alıyor. Her dönüşte balata o ovalliği hissediyor ve bu titreşim olarak geri dönüyor sana.
Abi ama sadece diskler de değil meselenin tamamı. Bazen sorun balataların kendisinde. Özellikle düşük kaliteli ya da S Serisi'ne uygun olmayan balaatalar takıldığında, sürtünme yüzeyi eşit dağılmıyor. Ya da balata yüzeyinde "glazing" denen bir sertleşme oluyor, yani balata yüzeyi camlanıyor. Bu da frende titreşime yol açıyor. Hatta bazen balata üretim kalitesizliğinden kaynaklanan küçük yoğunluk farklılıkları bile bunu tetikleyebiliyor.
Peki ya titreşim sadece yüksek hızda mı oluyor, yoksa her frende mi? Bu soruyu kendin cevaplaman lazım çünkü bu iki durum farklı şeylere işaret ediyor. Sadece yüksek hızlarda, diyelim ki 100-120 km/s üzerinde frene bastığında titreşim hissediyorsan, bu büyük ihtimalle ön disklerde ya da tekerlek balans sorununda. Ama her hızda, hatta yavaş yavaş dururken bile titreşim varsa, bu daha çok balata veya disk yüzeyiyle ilgili...
Mercedes S Serisi'nin süspansiyon sistemi de bu işin içine giriyor, atlamamak lazım. Araç ağır, yol tutuşu hassas ayarlanmış ve ön süspansiyon parçaları uzun süre sonra yoruluyor. Aşınmış rot başı, gevşemiş tekerlek taşıyıcısı ya da yıpranmış amortisör üst yatağı, fren titreşimini katbekat büyütüyor. Yani bazen sorun diskte başlıyor ama süspansiyondaki gevşeklik onu çok daha belirgin hale getiriyor. İkisi birlikte olunca insan "arabam elden gidiyor" sanıyor ama aslında iki ayrı küçük sorun üst üste binmiş.
Tekerlek balansı da bu tabloya dahil edilmeli. Biliyorsun, S Serisi'nin büyük çaplı jantları var ve balans bozulduğunda bu titreşim frenle birleşince daha da hissedilir hale geliyor. Özellikle lastik değiştirdikten sonra balans yapılmamışsa ya da yolda çukura sert çarptıktan sonra bu his başladıysa, tekerleği balansa götürmek ilk adım olmalı. Ucuz, hızlı, etkili...
Şimdi şunu da söylemek lazım, bu tür sorunları çoğu insan "ileride bakarım" diye erteliyor. Ama S Serisi'nde bu pek de akıllıca değil. Çünkü araç ağır, frenleme mesafesi kritik ve disk ya da balata sorunu zamanla daha büyük hasara kapı açıyor. Kaliper pistonları etkilenebiliyor, disk yuvası bozulabiliyor, hatta bir noktada balata diske yapışıp ısı hasarı yaratıyor. Yani küçük bir titreşim seni sonunda çok daha büyük bir faturaya götürebilir...
Sonuç olarak şunu söyleyebilirim; bu titreşimi hissediyorsan ve birkaç haftadır aynı şekilde devam ediyorsa, bunu görmezden gelme. Bir servise git, ön ve arka disklerin kalınlığını ölçtür, balata kalınlıklarına baktır, tekerlek balansını kontrol ettir. Bunların hepsi bir arada bakıldığında sorun genellikle net bir şekilde ortaya çıkıyor. Mercedes S Serisi zaten bakım isteyen bir araç, onu layıkıyla bakılırsa da sana hakkını veriyor.
Fren yaparken yaşanan direksiyon titremesinin arkasında genellikle fren diskleri yatıyor. S Serisi gibi ağır ve güçlü bir araçta diskler ciddi bir ısıl yük taşıyor. Sürekli yüksek hızdan yapılan frenlemeler, sık dur-kalk trafiği ya da uzun süre frene basılı kalınan iniş yolları disklerin yüzeyini zamanla bozuyor. Disk yüzeyi düzgün kalmayınca, balata o yüzeye eşit basamıyor. Ve her fren anında balata ile disk arasındaki o düzensizlik direksiyona kadar vuruyor. Bunu hissediyorsun, çünkü S Serisi'nin direksiyon sistemi oldukça hassas...
Bir de şu var; diskler sadece aşınmıyor, çarpılabiliyor da. Disk çarpılması denen bu durum aslında çok basit bir fizik meselesi. Çok ısınan disk üzerine soğuk su değdiğinde, ani sıcaklık farkı metalin şeklini bozuyor. Araba yıkamadan hemen sonra frene bastıysan ya da yağmurlu bir günde uzun bir yokuştan indiysen bu riski yaşamışsındır belki. Çarpılan disk artık tam yuvarlak değil, hafifçe oval bir hal alıyor. Her dönüşte balata o ovalliği hissediyor ve bu titreşim olarak geri dönüyor sana.
Abi ama sadece diskler de değil meselenin tamamı. Bazen sorun balataların kendisinde. Özellikle düşük kaliteli ya da S Serisi'ne uygun olmayan balaatalar takıldığında, sürtünme yüzeyi eşit dağılmıyor. Ya da balata yüzeyinde "glazing" denen bir sertleşme oluyor, yani balata yüzeyi camlanıyor. Bu da frende titreşime yol açıyor. Hatta bazen balata üretim kalitesizliğinden kaynaklanan küçük yoğunluk farklılıkları bile bunu tetikleyebiliyor.
Peki ya titreşim sadece yüksek hızda mı oluyor, yoksa her frende mi? Bu soruyu kendin cevaplaman lazım çünkü bu iki durum farklı şeylere işaret ediyor. Sadece yüksek hızlarda, diyelim ki 100-120 km/s üzerinde frene bastığında titreşim hissediyorsan, bu büyük ihtimalle ön disklerde ya da tekerlek balans sorununda. Ama her hızda, hatta yavaş yavaş dururken bile titreşim varsa, bu daha çok balata veya disk yüzeyiyle ilgili...
Mercedes S Serisi'nin süspansiyon sistemi de bu işin içine giriyor, atlamamak lazım. Araç ağır, yol tutuşu hassas ayarlanmış ve ön süspansiyon parçaları uzun süre sonra yoruluyor. Aşınmış rot başı, gevşemiş tekerlek taşıyıcısı ya da yıpranmış amortisör üst yatağı, fren titreşimini katbekat büyütüyor. Yani bazen sorun diskte başlıyor ama süspansiyondaki gevşeklik onu çok daha belirgin hale getiriyor. İkisi birlikte olunca insan "arabam elden gidiyor" sanıyor ama aslında iki ayrı küçük sorun üst üste binmiş.
Tekerlek balansı da bu tabloya dahil edilmeli. Biliyorsun, S Serisi'nin büyük çaplı jantları var ve balans bozulduğunda bu titreşim frenle birleşince daha da hissedilir hale geliyor. Özellikle lastik değiştirdikten sonra balans yapılmamışsa ya da yolda çukura sert çarptıktan sonra bu his başladıysa, tekerleği balansa götürmek ilk adım olmalı. Ucuz, hızlı, etkili...
Şimdi şunu da söylemek lazım, bu tür sorunları çoğu insan "ileride bakarım" diye erteliyor. Ama S Serisi'nde bu pek de akıllıca değil. Çünkü araç ağır, frenleme mesafesi kritik ve disk ya da balata sorunu zamanla daha büyük hasara kapı açıyor. Kaliper pistonları etkilenebiliyor, disk yuvası bozulabiliyor, hatta bir noktada balata diske yapışıp ısı hasarı yaratıyor. Yani küçük bir titreşim seni sonunda çok daha büyük bir faturaya götürebilir...
Sonuç olarak şunu söyleyebilirim; bu titreşimi hissediyorsan ve birkaç haftadır aynı şekilde devam ediyorsa, bunu görmezden gelme. Bir servise git, ön ve arka disklerin kalınlığını ölçtür, balata kalınlıklarına baktır, tekerlek balansını kontrol ettir. Bunların hepsi bir arada bakıldığında sorun genellikle net bir şekilde ortaya çıkıyor. Mercedes S Serisi zaten bakım isteyen bir araç, onu layıkıyla bakılırsa da sana hakkını veriyor.
