SaffronCadence
Kayıtlı Kullanıcı
Vallahi bu şanzıman konusuna girince insan bir daha çıkamıyor. Mercedes A Serisi'ne binip de vitesler bu kadar pürüzsüz geçiyor diye düşünmüşsündür mutlaka... ama pek çok kişi altında ne döndüğünü bilmiyor.
Çift kavramalı şanzıman denen şey aslında iki ayrı şanzımanın tek gövdede birleştirilmesidir. Biri tek sayılı vitesler için çalışır, öbürü çift sayılılar için. Ve şunu bil, bu iki sistem aynı anda aktif olarak hazırda bekler. Bir vitesteyken öteki zaten bir sonrakini hazırlamış, sırasını kolluyor.
Bunu şöyle düşün. Bir elinle şu anki işi yapıyorsun, öbür elin bir sonraki harekete çoktan yerleşmiş. Geçiş oluyor, fark bile etmiyorsun.
Mercedes A Serisi'nde bu sistemin adı 7G-DCT. Yedi ileri vites, çift kavrama, kuru tip. Kuru tip olması önemli bir detay aslında... çünkü bazı araçlarda bu kavramalar yağ içinde çalışır, burada öyle değil. Daha hafif, daha verimli ama ısınmaya karşı biraz daha hassas. Trafikte uzun süre sürüklenirseniz hissedebilirsiniz bunu.
Kavrama dediğimiz şey ne ya? Motordan gelen gücü şanzımana aktaran ya da kesen eleman. Klasik araçlarda tek bir kavrama var, pedala basıyorsun, bağlantı kesiliyor, vites değiştiriyorsun, bırakıyorsun. Burada ise iki tane var ve hiçbiri için pedala basmıyorsun. Her şeyi elektronik kontrol ünitesi hallediyor. Sensörler gaz pedalının ne kadar basıldığını, hızın ne olduğunu, yükün ne kadar olduğunu anlık ölçüyor ve sisteme "şimdi geç" komutu veriyor.
Geçiş süresi 0.2 saniyenin altında. Bunu ölçmek bile zor.
Abi şunu söyleyeyim, bu sistemin en büyük avantajı sadece konfor değil. Yakıt tüketiminde de fark yaratıyor. Çünkü güç akışı hiç kesilmiyor. Klasik otomatikte tork konvertörü aracılığıyla güç aktarılır ve bu süreçte bir miktar kayıp olur. Burada öyle bir şey yok, mekanik bağlantı doğrudan ve kesintisiz.
Ama her şeyin bir bedeli var tabii...
Düşük hızlarda, özellikle park manevralarında ya da yavaş trafik sürüşünde bu sistem biraz huysuzluk çıkarabilir. Titreme, hafif sarsıntı, sanki vites arıyor gibi bir his... Bunlar kuru tip çift kavramalı şanzımanlarda bilinen şeyler. Mercedes bu konuda yazılım güncellemeleriyle epey yol aldı ama sıfır araçlarda bile ilk ısınmada bu his bazen gelebilir.
Aracı soğukken yavaş yavaş götür, ısınsın, sonra rahat rahat kullan. Sisteme zaman tanımak gerekiyor.
Bir de şunu merak ediyorsundur belki, bu şanzımanda manuel mod var mı? Evet var. Seçici kolunu ya da direksiyondaki paddle'ları kullanarak vitesleri kendin seçebiliyorsun. Ama dürüst olayım, A Serisi bu konuda çok spor bir his vermiyor. Binek amaçlı bir araç bu, sistemi kendi haline bırakmak çoğu zaman daha iyi sonuç veriyor.
Teknik olarak konuya bakarsak, iki kavramanın kontrolünü sağlayan elektro-hidrolik bir aktüatör sistemi var. Bu aktüatörler milisaniyeler içinde kavramaları devreye alıp devreden çıkarıyor. Vites değiştirme kararını ise TCU yani şanzıman kontrol ünitesi veriyor. TCU, motor yönetim sistemiyle sürekli konuşuyor. Gaz açılışını, motor yükünü, tekerlek hızlarını, hatta yokuş algılama sistemini bile hesaba katıyor.
Yani bu bir şanzıman değil, neredeyse düşünen bir sistem...
Bakım konusunda da bir şey söyleyeyim. Kuru tip olduğu için şanzıman yağı değişimi klasik otomatiğe göre daha az kritik gibi görünse de ihmal etme. Kavrama aşınması zamanla olur ve erken müdahale ciddi masrafları önler. Özellikle şehir içi ağır trafik sürüşü yapıyorsan bunu aklında tut.
Sonuçta bu sistem, mühendisliğin güzelliğini gösteriyor bir anlamda. İki ayrı şanzıman, iki kavrama, tek gövde, sıfır kesinti. Bunu ilk tasarlayanın aklına selam olsun vallahi.
Çift kavramalı şanzıman denen şey aslında iki ayrı şanzımanın tek gövdede birleştirilmesidir. Biri tek sayılı vitesler için çalışır, öbürü çift sayılılar için. Ve şunu bil, bu iki sistem aynı anda aktif olarak hazırda bekler. Bir vitesteyken öteki zaten bir sonrakini hazırlamış, sırasını kolluyor.
Bunu şöyle düşün. Bir elinle şu anki işi yapıyorsun, öbür elin bir sonraki harekete çoktan yerleşmiş. Geçiş oluyor, fark bile etmiyorsun.
Mercedes A Serisi'nde bu sistemin adı 7G-DCT. Yedi ileri vites, çift kavrama, kuru tip. Kuru tip olması önemli bir detay aslında... çünkü bazı araçlarda bu kavramalar yağ içinde çalışır, burada öyle değil. Daha hafif, daha verimli ama ısınmaya karşı biraz daha hassas. Trafikte uzun süre sürüklenirseniz hissedebilirsiniz bunu.
Kavrama dediğimiz şey ne ya? Motordan gelen gücü şanzımana aktaran ya da kesen eleman. Klasik araçlarda tek bir kavrama var, pedala basıyorsun, bağlantı kesiliyor, vites değiştiriyorsun, bırakıyorsun. Burada ise iki tane var ve hiçbiri için pedala basmıyorsun. Her şeyi elektronik kontrol ünitesi hallediyor. Sensörler gaz pedalının ne kadar basıldığını, hızın ne olduğunu, yükün ne kadar olduğunu anlık ölçüyor ve sisteme "şimdi geç" komutu veriyor.
Geçiş süresi 0.2 saniyenin altında. Bunu ölçmek bile zor.
Abi şunu söyleyeyim, bu sistemin en büyük avantajı sadece konfor değil. Yakıt tüketiminde de fark yaratıyor. Çünkü güç akışı hiç kesilmiyor. Klasik otomatikte tork konvertörü aracılığıyla güç aktarılır ve bu süreçte bir miktar kayıp olur. Burada öyle bir şey yok, mekanik bağlantı doğrudan ve kesintisiz.
Ama her şeyin bir bedeli var tabii...
Düşük hızlarda, özellikle park manevralarında ya da yavaş trafik sürüşünde bu sistem biraz huysuzluk çıkarabilir. Titreme, hafif sarsıntı, sanki vites arıyor gibi bir his... Bunlar kuru tip çift kavramalı şanzımanlarda bilinen şeyler. Mercedes bu konuda yazılım güncellemeleriyle epey yol aldı ama sıfır araçlarda bile ilk ısınmada bu his bazen gelebilir.
Aracı soğukken yavaş yavaş götür, ısınsın, sonra rahat rahat kullan. Sisteme zaman tanımak gerekiyor.
Bir de şunu merak ediyorsundur belki, bu şanzımanda manuel mod var mı? Evet var. Seçici kolunu ya da direksiyondaki paddle'ları kullanarak vitesleri kendin seçebiliyorsun. Ama dürüst olayım, A Serisi bu konuda çok spor bir his vermiyor. Binek amaçlı bir araç bu, sistemi kendi haline bırakmak çoğu zaman daha iyi sonuç veriyor.
Teknik olarak konuya bakarsak, iki kavramanın kontrolünü sağlayan elektro-hidrolik bir aktüatör sistemi var. Bu aktüatörler milisaniyeler içinde kavramaları devreye alıp devreden çıkarıyor. Vites değiştirme kararını ise TCU yani şanzıman kontrol ünitesi veriyor. TCU, motor yönetim sistemiyle sürekli konuşuyor. Gaz açılışını, motor yükünü, tekerlek hızlarını, hatta yokuş algılama sistemini bile hesaba katıyor.
Yani bu bir şanzıman değil, neredeyse düşünen bir sistem...
Bakım konusunda da bir şey söyleyeyim. Kuru tip olduğu için şanzıman yağı değişimi klasik otomatiğe göre daha az kritik gibi görünse de ihmal etme. Kavrama aşınması zamanla olur ve erken müdahale ciddi masrafları önler. Özellikle şehir içi ağır trafik sürüşü yapıyorsan bunu aklında tut.
Sonuçta bu sistem, mühendisliğin güzelliğini gösteriyor bir anlamda. İki ayrı şanzıman, iki kavrama, tek gövde, sıfır kesinti. Bunu ilk tasarlayanın aklına selam olsun vallahi.
