SaffronPendulum
Kayıtlı Kullanıcı
Evde bir şeyler ters gittiğinde, yani ışıklar söndüğünde ya da prizler çalışmaz hale geldiğinde, aklına ilk gelen şey genellikle sigorta kutusu olur. Haklısın da. Ama asıl mesele şu: sigorta kutusunun gerçekten arızalı olup olmadığını nasıl anlarsın? Çünkü her elektrik kesintisi sigortadan kaynaklanmıyor, bunu baştan bilmek işini çok kolaylaştırır.
Sigorta kutusunu açıp baktığında her şey normal görünebilir. Sigorta kolları yerli yerinde duruyor, hiçbiri düşmemiş, ama yine de evde elektrik yok. İşte bu durum seni yanıltabilir. Vallahi çoğu insan sigortaya bakıyor, "düşmemiş tamam" diyor ve başka bir yere bakmıyor. Oysa sigorta kolunun fiziksel olarak düşmemiş olması onun çalıştığı anlamına gelmiyor. İçten yanmış, körelmiş ya da kontağı bozulmuş bir sigorta dışarıdan sağlıklı görünebilir. Bunu anlamanın yolu biraz daha dikkatli bakmaktan geçiyor.
Sigorta kutusunun kapağını açtığında burnun seni uyarıyor mu mesela? Yanık plastik kokusu, hafif bir is ya da duman izi… bunlar ciddi işaretler. Eğer kutunun içinde herhangi bir sigorta üzerinde ya da çevresinde kararmış bir iz, eriyik görünümlü bir yüzey ya da sararma varsa, orada bir şeyler yaşanmış demektir. Belki anlık bir aşırı yük geçti, belki uzun süreli bir ısınma sorunu var. Ne olursa olsun bu görüntü sana "dur bir dakika" dedirtmeli.
Abi bir de şunu düşün: evdeki bazı odalar çalışıyor, bazıları çalışmıyor. Bu durumda bütün kutu değil, belirli bir hat arızalı demektir. Sigorta kutusu genellikle her odayı ya da her elektrik grubunu ayrı bir sigorta üzerinden besler. Mutfak, banyo, oturma odası, klimalar, çamaşır makinesi gibi büyük cihazlar çoğu zaman ayrı hatlara bağlıdır. O yüzden hangi alanın etkilendiğini tespit etmek, seni doğrudan ilgili sigortaya götürür. Bütün kutuya bakmak yerine önce hangi alanın etkilendiğini not et.
Otomatik sigortalarda, yani modern binalarda yaygın olan o siyah kollu sigortalarda, kolun pozisyonuna dikkat etmek gerekiyor. Kol tamamen yukarıda ise açık demektir, aşağıda ise kapalı. Ama bir de orta pozisyon var, ne tam açık ne tam kapalı. İşte bu orta konum seni yanıltabilir. Sigorta atmış ama tam aşağı düşmemiş, yarı yolda kalmış. Bu durumda "sigorta tamam" diye geçiştirip gidersen sorunu hiç çözemezsin. Kolu önce tamamen aşağı indir, sonra tekrar yukarı kaldır. Eğer hemen yeniden düşüyorsa, o hatta ciddi bir sorun var demektir.
Bir sigorta defalarca atıyorsa, yani sen kaldırıyorsun düşüyor, kaldırıyorsun düşüyor, bu döngüye giriyorsa… dur. Çünkü bu durum ya o hatta bağlı cihazlardan biri arızalı ya da o hattın kablolamasında bir sorun var demektir. Sigortayı ısrarla kaldırmak çözüm değil, aksine tehlikeli. Bazı insanlar "bir daha deneyeyim" diye defalarca deniyor, ama sigorta bu yükü taşıyamadığı için atıyor, bunu anlamak lazım.
Eski tip binalarda hâlâ vida sigortası ya da porselen sigorta kullananlar var. Bunlarda arızayı anlamak biraz daha farklı. İçindeki ince tel, yani sigorta teli, kopmuş mu diye bakman gerekiyor. Ama dikkat, bu tel o kadar ince ki gözden kaçabilir. Üstelik bazı durumlarda tel kopmuyor, sadece eğrilip bozuluyor. Bu tür eski sigortaları kontrol ederken kutuyu mutlaka kapalı konuma al, ana şalteri indir. Yoksa tehlikeli bir durumla karşılaşabilirsin. Gerçekten.
Sigorta kutusunun kendisi de zamanla yıpranabiliyor. Özellikle on beş, yirmi yıllık binalarda kutunun içindeki bağlantı noktaları gevşeyebilir, kablolar ısıdan sertleşip kırılabilir, ray sistemi eskiyebilir. Bunlar gözle görülmesi zor ama sonuçları ciddi olan sorunlar. Arada bir elektrikçiye "bir bak şu kutuma" demek, yıllar içinde büyük bir sorunu önleyebilir. Biliyorum, kimse sağlam çalışırken uğraşmak istemez ama…
Çok önemli bir nokta daha var: sigorta kutusuna ıslak elle dokunma, bu basit ama çok atlanan bir şey. Banyoda ya da mutfakta elektrik sorunu yaşandığında insanlar paniğe kapılıp doğrudan kutunun önüne gidiyor. Elinde su var, zeminde nem var, ama sigorta kutusuna uzanıyor. Bu gerçekten tehlikeli. Elini kurula, zemininde kuru olduğundan emin ol, ondan sonra kutuya bak.
Sonuç olarak sigorta kutusu arızasını tespit etmek tamamen teknik bilgi gerektirmiyor, ama dikkatli bir gözlem şart. Koku, renk değişikliği, sigorta kolunun pozisyonu, hangi alanın etkilendiği ve sigortanın tekrar tekrar atıp atmadığı… bunların hepsi sana ipucu veriyor. Bunları değerlendirip "evet burada bir sorun var" diyebiliyorsan, sonraki adım için bir elektrikçi çağırmak en doğrusu. Kutuyu kendi başına söküp tamir etmeye kalkma, bu iş lisans ve deneyim istiyor.
Sigorta kutusunu açıp baktığında her şey normal görünebilir. Sigorta kolları yerli yerinde duruyor, hiçbiri düşmemiş, ama yine de evde elektrik yok. İşte bu durum seni yanıltabilir. Vallahi çoğu insan sigortaya bakıyor, "düşmemiş tamam" diyor ve başka bir yere bakmıyor. Oysa sigorta kolunun fiziksel olarak düşmemiş olması onun çalıştığı anlamına gelmiyor. İçten yanmış, körelmiş ya da kontağı bozulmuş bir sigorta dışarıdan sağlıklı görünebilir. Bunu anlamanın yolu biraz daha dikkatli bakmaktan geçiyor.
Sigorta kutusunun kapağını açtığında burnun seni uyarıyor mu mesela? Yanık plastik kokusu, hafif bir is ya da duman izi… bunlar ciddi işaretler. Eğer kutunun içinde herhangi bir sigorta üzerinde ya da çevresinde kararmış bir iz, eriyik görünümlü bir yüzey ya da sararma varsa, orada bir şeyler yaşanmış demektir. Belki anlık bir aşırı yük geçti, belki uzun süreli bir ısınma sorunu var. Ne olursa olsun bu görüntü sana "dur bir dakika" dedirtmeli.
Abi bir de şunu düşün: evdeki bazı odalar çalışıyor, bazıları çalışmıyor. Bu durumda bütün kutu değil, belirli bir hat arızalı demektir. Sigorta kutusu genellikle her odayı ya da her elektrik grubunu ayrı bir sigorta üzerinden besler. Mutfak, banyo, oturma odası, klimalar, çamaşır makinesi gibi büyük cihazlar çoğu zaman ayrı hatlara bağlıdır. O yüzden hangi alanın etkilendiğini tespit etmek, seni doğrudan ilgili sigortaya götürür. Bütün kutuya bakmak yerine önce hangi alanın etkilendiğini not et.
Otomatik sigortalarda, yani modern binalarda yaygın olan o siyah kollu sigortalarda, kolun pozisyonuna dikkat etmek gerekiyor. Kol tamamen yukarıda ise açık demektir, aşağıda ise kapalı. Ama bir de orta pozisyon var, ne tam açık ne tam kapalı. İşte bu orta konum seni yanıltabilir. Sigorta atmış ama tam aşağı düşmemiş, yarı yolda kalmış. Bu durumda "sigorta tamam" diye geçiştirip gidersen sorunu hiç çözemezsin. Kolu önce tamamen aşağı indir, sonra tekrar yukarı kaldır. Eğer hemen yeniden düşüyorsa, o hatta ciddi bir sorun var demektir.
Bir sigorta defalarca atıyorsa, yani sen kaldırıyorsun düşüyor, kaldırıyorsun düşüyor, bu döngüye giriyorsa… dur. Çünkü bu durum ya o hatta bağlı cihazlardan biri arızalı ya da o hattın kablolamasında bir sorun var demektir. Sigortayı ısrarla kaldırmak çözüm değil, aksine tehlikeli. Bazı insanlar "bir daha deneyeyim" diye defalarca deniyor, ama sigorta bu yükü taşıyamadığı için atıyor, bunu anlamak lazım.
Eski tip binalarda hâlâ vida sigortası ya da porselen sigorta kullananlar var. Bunlarda arızayı anlamak biraz daha farklı. İçindeki ince tel, yani sigorta teli, kopmuş mu diye bakman gerekiyor. Ama dikkat, bu tel o kadar ince ki gözden kaçabilir. Üstelik bazı durumlarda tel kopmuyor, sadece eğrilip bozuluyor. Bu tür eski sigortaları kontrol ederken kutuyu mutlaka kapalı konuma al, ana şalteri indir. Yoksa tehlikeli bir durumla karşılaşabilirsin. Gerçekten.
Sigorta kutusunun kendisi de zamanla yıpranabiliyor. Özellikle on beş, yirmi yıllık binalarda kutunun içindeki bağlantı noktaları gevşeyebilir, kablolar ısıdan sertleşip kırılabilir, ray sistemi eskiyebilir. Bunlar gözle görülmesi zor ama sonuçları ciddi olan sorunlar. Arada bir elektrikçiye "bir bak şu kutuma" demek, yıllar içinde büyük bir sorunu önleyebilir. Biliyorum, kimse sağlam çalışırken uğraşmak istemez ama…
Çok önemli bir nokta daha var: sigorta kutusuna ıslak elle dokunma, bu basit ama çok atlanan bir şey. Banyoda ya da mutfakta elektrik sorunu yaşandığında insanlar paniğe kapılıp doğrudan kutunun önüne gidiyor. Elinde su var, zeminde nem var, ama sigorta kutusuna uzanıyor. Bu gerçekten tehlikeli. Elini kurula, zemininde kuru olduğundan emin ol, ondan sonra kutuya bak.
Sonuç olarak sigorta kutusu arızasını tespit etmek tamamen teknik bilgi gerektirmiyor, ama dikkatli bir gözlem şart. Koku, renk değişikliği, sigorta kolunun pozisyonu, hangi alanın etkilendiği ve sigortanın tekrar tekrar atıp atmadığı… bunların hepsi sana ipucu veriyor. Bunları değerlendirip "evet burada bir sorun var" diyebiliyorsan, sonraki adım için bir elektrikçi çağırmak en doğrusu. Kutuyu kendi başına söküp tamir etmeye kalkma, bu iş lisans ve deneyim istiyor.
