TurquoiseFjord
Kayıtlı Kullanıcı
Arabanın altından garip bir ses geliyor, rölantide titriyor, ya da yakıt tüketimi bir anda fırlamış... Aklına hep aynı şey geliyor değil mi? Enjektörler. Mercedes sahiplerinin en çok korktuğu konulardan biri bu zaten. Ama asıl mesele şu: enjektörün bozulduğunu anlamak sandığın kadar basit değil. Çünkü geri dönüş değerlerine bakmadan sadece "ses var, titriyor, değiştirelim" demek hem cebini yakar hem de belki gereksiz yere iyi bir parçayı çöpe atmış olursun.
Geri dönüş değeri denen şey aslında çok basit bir mantığa dayanıyor. Enjektör yakıtı silindire püskürtürken bir kısmını geri gönderiyor, bu kaçan yakıt miktarı sana enjektörün içindeki iğnenin ne kadar sızdırdığını söylüyor. Az sızdırıyorsa enjektör sıkı çalışıyor demektir, çok sızdırıyorsa... işte orada sorun var. Ama bu değeri doğru okumak için önce ne zaman ölçüm yapıldığını bilmen lazım çünkü soğuk motor ile sıcak motorda alınan değerler birbirinden çok farklı çıkabiliyor ve ikisini karıştırırsan hiçbir şey anlamlı olmaz.
Soğuk motordan alınan ölçüm sana enjektörün dinlenme halindeki sızdırmazlığını gösteriyor. Motor uzun süre çalışmamışsa iğne yuvasına tam oturmuş oluyor, bu yüzden bu değer genellikle daha düşük çıkıyor. Ama dikkat et, bazı enjektörler soğukta gayet iyi görünüp sıcakta fena halde açılıyor. Bu yüzden tek başına soğuk ölçüme bakıp "tamam her şey yolunda" demek seni yanıltır. Vallahi bunu çok gördük, usta da "soğukta sıfır" dedi ama araba yine de sabah kalkmakta zorlanıyordu...
Sıcak motor ölçümü asıl gerçeği ortaya koyan değer. Motor çalışma sıcaklığına geldiğinde metal parçalar genleşiyor, iğne ve yuvası arasındaki toleranslar değişiyor. İşte o noktada sızdırmaya başlayan enjektör kendini ele veriyor. Mercedes'in Common Rail sistemlerinde bu değerin genellikle belirli bir aralıkta kalması bekleniyor, ama bu aralık motora göre değişiyor. OM651 ile OM642 aynı değerleri vermez, bunu bilmeden genel bir tablo üzerinden değerlendirme yapmak hata olur.
Peki değerleri nereden okuyorsun? Bunu yapabilmek için Star Diagnosis ya da buna yakın kalitede bir teşhis cihazı şart. Ucuz OBD okuyucularla bu değerlere ulaşamazsın, en fazla hata kodunu görürsün. Enjektör geri dönüş testi için cihazın yakıt sistemi testleri menüsüne girmen ve motoru belirli bir süre çalıştırman gerekiyor. Bazı teknisyenler bu testi rölantide yaparken bazıları belirli bir devir aralığında yapıyor, ikisi arasındaki fark önemli çünkü yük altında enjektör farklı davranıyor...
Değerleri eline aldığında ne göreceksin? Genellikle mililitre cinsinden bir rakam karşına çıkıyor. Dört silindirli bir motorda dört enjektörün değerlerini yan yana koyduğunda aralarındaki fark sana çok şey söylüyor. Mesela birinin değeri 2 ml, diğerlerinin 8-9 ml ise o düşük değerli enjektör tıkanmış olabilir. Ama hepsinin değeri birbirine yakınsa ve hepsi yüksekse bu sefer genel bir aşınma ya da yakıt kalitesi sorunu akla geliyor. Yani tek bir rakama değil, dört rakamın birbirine oranına bakman gerekiyor.
Bir de şu var: enjektörü hemen suçlama. Geri dönüş değerleri yüksek çıktığında bazı ustalar direkt "enjektörü değiştirelim" diyor ama önce yakıt filtresini kontrol etmek lazım. Tıkanmış filtre sisteme yeterli basınç sağlayamazsa enjektörler normalden fazla çalışmak zorunda kalıyor ve değerler şişiyor. Yani aslında sağlam bir enjektör kötü filtre yüzünden suçlanıyor olabilir. Abi bu yüzden Mercedes'te yakıt filtresi değişimi hiç ertelenmemeli, gerçekten...
Değerlerin sınır değerlerini geçip geçmediğini anlamak için o motora özel teknik dökümanı incelemek en sağlıklısı. Ama genel bir kural olarak şunu söyleyebilirim: eğer bir enjektörün değeri diğerlerinin iki katından fazlaysa ya da tüm enjektörler belirli bir eşiğin çok üzerindeyse artık ölçüm aşamasını geçmişsin demektir. O noktada enjektörü söküp test bankında ayrıca test ettirmek, mümkünse yenisiyle kıyaslamak çok daha net bir resim verir.
Son olarak şunu da söylemek isterim: bu değerleri sadece sorun çıktığında değil, periyodik bakımlarda da takip etmek çok mantıklı. Bir enjektör birden bire ölmüyor, yavaş yavaş kötüleşiyor. Eğer geçen yılki ölçüm 5 ml'ydi bu yıl 9 ml olduysa henüz arıza vermeden seni uyarıyor demektir. Bunu fark etmek pahalı bir motor arızasının önüne geçebilir. Mercedes sahipliği zaten biraz öngörü istiyor, reaktif değil proaktif düşünmek lazım bu arabalarla.
Geri dönüş değeri denen şey aslında çok basit bir mantığa dayanıyor. Enjektör yakıtı silindire püskürtürken bir kısmını geri gönderiyor, bu kaçan yakıt miktarı sana enjektörün içindeki iğnenin ne kadar sızdırdığını söylüyor. Az sızdırıyorsa enjektör sıkı çalışıyor demektir, çok sızdırıyorsa... işte orada sorun var. Ama bu değeri doğru okumak için önce ne zaman ölçüm yapıldığını bilmen lazım çünkü soğuk motor ile sıcak motorda alınan değerler birbirinden çok farklı çıkabiliyor ve ikisini karıştırırsan hiçbir şey anlamlı olmaz.
Soğuk motordan alınan ölçüm sana enjektörün dinlenme halindeki sızdırmazlığını gösteriyor. Motor uzun süre çalışmamışsa iğne yuvasına tam oturmuş oluyor, bu yüzden bu değer genellikle daha düşük çıkıyor. Ama dikkat et, bazı enjektörler soğukta gayet iyi görünüp sıcakta fena halde açılıyor. Bu yüzden tek başına soğuk ölçüme bakıp "tamam her şey yolunda" demek seni yanıltır. Vallahi bunu çok gördük, usta da "soğukta sıfır" dedi ama araba yine de sabah kalkmakta zorlanıyordu...
Sıcak motor ölçümü asıl gerçeği ortaya koyan değer. Motor çalışma sıcaklığına geldiğinde metal parçalar genleşiyor, iğne ve yuvası arasındaki toleranslar değişiyor. İşte o noktada sızdırmaya başlayan enjektör kendini ele veriyor. Mercedes'in Common Rail sistemlerinde bu değerin genellikle belirli bir aralıkta kalması bekleniyor, ama bu aralık motora göre değişiyor. OM651 ile OM642 aynı değerleri vermez, bunu bilmeden genel bir tablo üzerinden değerlendirme yapmak hata olur.
Peki değerleri nereden okuyorsun? Bunu yapabilmek için Star Diagnosis ya da buna yakın kalitede bir teşhis cihazı şart. Ucuz OBD okuyucularla bu değerlere ulaşamazsın, en fazla hata kodunu görürsün. Enjektör geri dönüş testi için cihazın yakıt sistemi testleri menüsüne girmen ve motoru belirli bir süre çalıştırman gerekiyor. Bazı teknisyenler bu testi rölantide yaparken bazıları belirli bir devir aralığında yapıyor, ikisi arasındaki fark önemli çünkü yük altında enjektör farklı davranıyor...
Değerleri eline aldığında ne göreceksin? Genellikle mililitre cinsinden bir rakam karşına çıkıyor. Dört silindirli bir motorda dört enjektörün değerlerini yan yana koyduğunda aralarındaki fark sana çok şey söylüyor. Mesela birinin değeri 2 ml, diğerlerinin 8-9 ml ise o düşük değerli enjektör tıkanmış olabilir. Ama hepsinin değeri birbirine yakınsa ve hepsi yüksekse bu sefer genel bir aşınma ya da yakıt kalitesi sorunu akla geliyor. Yani tek bir rakama değil, dört rakamın birbirine oranına bakman gerekiyor.
Bir de şu var: enjektörü hemen suçlama. Geri dönüş değerleri yüksek çıktığında bazı ustalar direkt "enjektörü değiştirelim" diyor ama önce yakıt filtresini kontrol etmek lazım. Tıkanmış filtre sisteme yeterli basınç sağlayamazsa enjektörler normalden fazla çalışmak zorunda kalıyor ve değerler şişiyor. Yani aslında sağlam bir enjektör kötü filtre yüzünden suçlanıyor olabilir. Abi bu yüzden Mercedes'te yakıt filtresi değişimi hiç ertelenmemeli, gerçekten...
Değerlerin sınır değerlerini geçip geçmediğini anlamak için o motora özel teknik dökümanı incelemek en sağlıklısı. Ama genel bir kural olarak şunu söyleyebilirim: eğer bir enjektörün değeri diğerlerinin iki katından fazlaysa ya da tüm enjektörler belirli bir eşiğin çok üzerindeyse artık ölçüm aşamasını geçmişsin demektir. O noktada enjektörü söküp test bankında ayrıca test ettirmek, mümkünse yenisiyle kıyaslamak çok daha net bir resim verir.
Son olarak şunu da söylemek isterim: bu değerleri sadece sorun çıktığında değil, periyodik bakımlarda da takip etmek çok mantıklı. Bir enjektör birden bire ölmüyor, yavaş yavaş kötüleşiyor. Eğer geçen yılki ölçüm 5 ml'ydi bu yıl 9 ml olduysa henüz arıza vermeden seni uyarıyor demektir. Bunu fark etmek pahalı bir motor arızasının önüne geçebilir. Mercedes sahipliği zaten biraz öngörü istiyor, reaktif değil proaktif düşünmek lazım bu arabalarla.
