SaffronPendulum
Kayıtlı Kullanıcı
Mercedes'in yakıt düzeltme değerlerine bakmak ilk başta biraz karmaşık görünebilir, ama aslında motorun sana ne söylemeye çalıştığını anlamak için en doğrudan yol buradan geçiyor. Arabanın beyin merkezi olan ECU, her an yakıt karışımını dengelemeye çalışır ve bu dengeleme sürecinin izlerini de tam olarak bu değerlerde bırakır. Kısa vadeli düzeltme mi, uzun vadeli mi, her ikisi de farklı şeyler anlatıyor sana. Ama önce şunu bir kenara not et: bu değerleri okumak için mutlaka pahalı bir cihaza ya da bayiye gitmen gerekmiyor, elinde OBD2 bağlantılı bir yazılım varsa zaten işin yarısı bitti demektir.
Kısa vadeli yakıt düzeltmesi, yani STFT denen değer, motorun o an ne yaptığını gösterir sana. Mesela soğuk havada aracı çalıştırdın, birkaç dakika bekledin, STFT değeri sürekli artı yönde salınıyor... Bu motor "az yakıt alıyorum, ben daha fazla istiyorum" diyor demektir. Ya da tam tersi, eksi değerlerde geziyorsa yakıt fazla geliyor ve ECU bunu kesmek için uğraşıyor. Bu değer normalde yüzde beş ile yüzde eksi beş arasında dolaşır, zaten motorun anlık tepkileri bunlar, çok büyütme. Ama sürekli aynı yönde gidiyorsa, yani hep artıda ya da hep eksideyse, orada bir şeyler var demektir...
LTFT yani uzun vadeli yakıt düzeltmesi ise daha ciddi bir muhatap. Bu değer zamanla birikir, ECU "abi bu kısa vadeli düzeltmeyi sürekli yapıyorum, artık bunu kalıcı hale getireyim" dediğinde ortaya çıkar. Yüzde on ile yüzde eksi on arası genellikle kabul edilebilir sınırlar olarak geçer, ama Mercedes motorlarında bu tolerans biraz daha dar tutulur çünkü Alman mühendisliği dediğin şey hassasiyetten ödün vermez. LTFT değerin yüzde onbeşin üzerine çıktıysa, vallahi orada artık bir şeyin iyice yanlış gittiğini düşünmeye başlayabilirsin. Hava akış sensörü mü bozulmuş, oksijen sensörü mü yanıltıcı sinyal gönderiyor, yakıt enjektörlerinden biri mi tıkalı... Bunların hepsi bu değeri yukarı çekebilir.
Şimdi bir de şunu düşün: arabada iki banka varsa, yani V tipi bir motor kullanıyorsan, her iki bankanın LTFT değerlerini ayrı ayrı incelemen lazım. Birinde düzeltme yüksek diğerinde normal çıkıyorsa, sorun genel bir sistem sorunu değil, o bankaya özgü bir şey demektir. Belki o taraftaki enjektör ya da vakum hattı... Banka 1 ve Banka 2 değerlerini yan yana koyduğunda tablo çok daha net konuşmaya başlar. Mercedes'in C serisi ya da E serisi gibi altı silindirli motorlarda bu karşılaştırma özellikle işe yarar.
Hava-yakıt oranını etkileyen her şey bu değerlere yansır aslında. Hava kaçağı, yani vakum kaçağı denen durum, en sık karşılaşılan sorunlardan biri. Motor bölmesindeki bir hortum çatlamış ya da manifold contası hafif gitmiş, ECU bunu hissediyor ve yakıt düzeltmesiyle telafi etmeye çalışıyor. Sürüş sırasında LTFT yüksekken rölantide de yüksek kalıyorsa, bu vakum kaçağına işaret edebilir. Ama sadece rölantide yüksek, sürüşte düzeliyorsa, o zaman MAF sensörü şüphelilerin başına yazılmalı. Bu ince ayrımı bilmek seni bayide saatler harcamaktan kurtarabilir...
Yakıt sistemi tarafında da düşünmek gerekiyor tabii. Yakıt pompası zayıflamış ya da filtre tıkalıysa, motor yeterli yakıt basıncı alamaz ve ECU bunu telafi etmek için düzeltme değerlerini artıya çeker. Bunu test etmenin en kolay yolu yakıt basıncını ayrıca ölçmek, ama değerlere bakarak da şüphelenebilirsin. Yüksek devirde LTFT normale dönüyor, düşük devirde artıya çıkıyor mu? O zaman yakıt sistemi tarafını yokla derim. Ya da tam tersi bir tablo var mı önünde, her devir aralığında tutarsız salınımlar... Bu sefer enjektörlerin temizliğini sorgulamaya başlayabilirsin.
Bir de şunu söylemeden geçemeyeceğim: bu değerleri okumak için aracın tam çalışma sıcaklığına ulaşmış olması şart. Soğuk motorda okunan STFT değerleri seni yanıltır çünkü ECU zaten zengin karışım veriyor ve bu normaldir. En az on beş dakika sürüş yaptıktan sonra, motor sıcaklığı normale gelince bak bu değerlere. Yoksa hiçbir anlam ifade etmez, sıfırdan başlamış gibi olursun. Bunu atlayan çok kişi gördüm, bayiye gidip "değerler tutarsız" diyor, bayideki teknisyen de soğuk okuma yaptığını anlıyor...
Mercedes'e özel bir durum da şu: bazı modellerde iki ayrı oksijen sensörü vardır ve her birinin verdiği geri bildirim farklı döngülerde işlenir. Katalitik konvertör öncesi ve sonrası sensörler farklı işler yapar. Ön sensör aktif olarak yakıt düzeltmesini yönetir, arka sensör ise katalitik konvertörün çalışıp çalışmadığını denetler. Arka sensörden gelen anormal değerler doğrudan yakıt düzeltmesini etkilemez ama arıza kodu üretebilir. Dolayısıyla yakıt trim değerleri normalken arıza kodu varsa, önce arka oksijen sensörüne bak.
Sonuçta bu değerlere bakmak bir dedektiflik işi gibi, bir ipucu seni başka bir ipucuna götürüyor. Hiçbir zaman tek bir değere bakıp karar verme, STFT ile LTFT
Kısa vadeli yakıt düzeltmesi, yani STFT denen değer, motorun o an ne yaptığını gösterir sana. Mesela soğuk havada aracı çalıştırdın, birkaç dakika bekledin, STFT değeri sürekli artı yönde salınıyor... Bu motor "az yakıt alıyorum, ben daha fazla istiyorum" diyor demektir. Ya da tam tersi, eksi değerlerde geziyorsa yakıt fazla geliyor ve ECU bunu kesmek için uğraşıyor. Bu değer normalde yüzde beş ile yüzde eksi beş arasında dolaşır, zaten motorun anlık tepkileri bunlar, çok büyütme. Ama sürekli aynı yönde gidiyorsa, yani hep artıda ya da hep eksideyse, orada bir şeyler var demektir...
LTFT yani uzun vadeli yakıt düzeltmesi ise daha ciddi bir muhatap. Bu değer zamanla birikir, ECU "abi bu kısa vadeli düzeltmeyi sürekli yapıyorum, artık bunu kalıcı hale getireyim" dediğinde ortaya çıkar. Yüzde on ile yüzde eksi on arası genellikle kabul edilebilir sınırlar olarak geçer, ama Mercedes motorlarında bu tolerans biraz daha dar tutulur çünkü Alman mühendisliği dediğin şey hassasiyetten ödün vermez. LTFT değerin yüzde onbeşin üzerine çıktıysa, vallahi orada artık bir şeyin iyice yanlış gittiğini düşünmeye başlayabilirsin. Hava akış sensörü mü bozulmuş, oksijen sensörü mü yanıltıcı sinyal gönderiyor, yakıt enjektörlerinden biri mi tıkalı... Bunların hepsi bu değeri yukarı çekebilir.
Şimdi bir de şunu düşün: arabada iki banka varsa, yani V tipi bir motor kullanıyorsan, her iki bankanın LTFT değerlerini ayrı ayrı incelemen lazım. Birinde düzeltme yüksek diğerinde normal çıkıyorsa, sorun genel bir sistem sorunu değil, o bankaya özgü bir şey demektir. Belki o taraftaki enjektör ya da vakum hattı... Banka 1 ve Banka 2 değerlerini yan yana koyduğunda tablo çok daha net konuşmaya başlar. Mercedes'in C serisi ya da E serisi gibi altı silindirli motorlarda bu karşılaştırma özellikle işe yarar.
Hava-yakıt oranını etkileyen her şey bu değerlere yansır aslında. Hava kaçağı, yani vakum kaçağı denen durum, en sık karşılaşılan sorunlardan biri. Motor bölmesindeki bir hortum çatlamış ya da manifold contası hafif gitmiş, ECU bunu hissediyor ve yakıt düzeltmesiyle telafi etmeye çalışıyor. Sürüş sırasında LTFT yüksekken rölantide de yüksek kalıyorsa, bu vakum kaçağına işaret edebilir. Ama sadece rölantide yüksek, sürüşte düzeliyorsa, o zaman MAF sensörü şüphelilerin başına yazılmalı. Bu ince ayrımı bilmek seni bayide saatler harcamaktan kurtarabilir...
Yakıt sistemi tarafında da düşünmek gerekiyor tabii. Yakıt pompası zayıflamış ya da filtre tıkalıysa, motor yeterli yakıt basıncı alamaz ve ECU bunu telafi etmek için düzeltme değerlerini artıya çeker. Bunu test etmenin en kolay yolu yakıt basıncını ayrıca ölçmek, ama değerlere bakarak da şüphelenebilirsin. Yüksek devirde LTFT normale dönüyor, düşük devirde artıya çıkıyor mu? O zaman yakıt sistemi tarafını yokla derim. Ya da tam tersi bir tablo var mı önünde, her devir aralığında tutarsız salınımlar... Bu sefer enjektörlerin temizliğini sorgulamaya başlayabilirsin.
Bir de şunu söylemeden geçemeyeceğim: bu değerleri okumak için aracın tam çalışma sıcaklığına ulaşmış olması şart. Soğuk motorda okunan STFT değerleri seni yanıltır çünkü ECU zaten zengin karışım veriyor ve bu normaldir. En az on beş dakika sürüş yaptıktan sonra, motor sıcaklığı normale gelince bak bu değerlere. Yoksa hiçbir anlam ifade etmez, sıfırdan başlamış gibi olursun. Bunu atlayan çok kişi gördüm, bayiye gidip "değerler tutarsız" diyor, bayideki teknisyen de soğuk okuma yaptığını anlıyor...
Mercedes'e özel bir durum da şu: bazı modellerde iki ayrı oksijen sensörü vardır ve her birinin verdiği geri bildirim farklı döngülerde işlenir. Katalitik konvertör öncesi ve sonrası sensörler farklı işler yapar. Ön sensör aktif olarak yakıt düzeltmesini yönetir, arka sensör ise katalitik konvertörün çalışıp çalışmadığını denetler. Arka sensörden gelen anormal değerler doğrudan yakıt düzeltmesini etkilemez ama arıza kodu üretebilir. Dolayısıyla yakıt trim değerleri normalken arıza kodu varsa, önce arka oksijen sensörüne bak.
Sonuçta bu değerlere bakmak bir dedektiflik işi gibi, bir ipucu seni başka bir ipucuna götürüyor. Hiçbir zaman tek bir değere bakıp karar verme, STFT ile LTFT
