OpalCadence
Kayıtlı Kullanıcı
Bir yaz günü, uzun bir yolculuktan sonra park ettiğiniz G Serisi'nin motorundan hafif bir buhar tüter gibi oldu. Siz de "fan mı çalışmıyor acaba?" diye eğilip baktınız motora. İşte tam o an, aslında çok az kişinin düşündüğü ama önemli bir soruyla yüz yüze geldiniz.
Radyatör fanı, aslında sürekli çalışmak zorunda değil. Yani araç hareket halindeyken zaten önden gelen hava motoru soğutuyor, fan o sırada sessiz sedasız bekliyor. Ama ya trafik sıkışıklığında durduğunuzda? Ya park yerinde rölantide beklediğinizde? İşte o zaman devreye girmesi lazım. Girmiyorsa... bir yerlerde bir şeyler ters gitmiş demektir.
G Serisi araçlarda bu fanı tetikleyen şey çoğunlukla soğutucu sıvı sıcaklık sensörüdür. Küçücük bir parça, vallahi bakınca "bu ne işe yarar ki" dersiniz. Ama o sensör bozulduğunda motor sıcaklığını ECU'ya yanlış bildiriyor ya da hiç bildirmiyor. ECU da "herşey normal" sanıp fana sinyal göndermiyor. Fan çalışmıyor. Motor ısınıyor. Siz de duman görüyorsunuz.
Bir de şu var: fan rölesi. Elektrik devresinin tam ortasında oturan, kimsenin pek aklına gelmeyen bir parça. Röle yanmışsa fan ne kadar sağlam olursa olsun çalışmaz. Bazen arıza kodu bile vermez bu durum, dikkat edin. Araç normal görünür, sıcaklık göstergesi yavaş yavaş tırmanır, siz de "acaba klimayı mı açsam" diye düşünürsünüz...
G Serisi'nin bazı model yıllarında fan motoru doğrudan ECU tarafından kontrol ediliyor, bazılarında ise ayrı bir fan kontrol modülü var. Bu modül arızalandığında iş biraz karmaşıklaşıyor. Çünkü standart OBD taraması her zaman bu modüldeki sorunu yakalamıyor. Abi, o yüzden "arıza kodu çıkmadı, sorun yok" demek bu araçlarda pek işe yaramıyor.
Soğutucu sıvı seviyesi de göz ardı edilmemeli. Sıvı azaldığında sensör doğru sıcaklığı okuyamaz, sistem kafayı karıştırır. Bazen fan devreye girmez bazen sürekli çalışır durur. İkisi de iyi değil. Sistemi dengede tutan şey aslında o sıvının hem miktarı hem kalitesi.
Bir de termostat var tabii. Bozuk bir termostat motoru gereğinden soğuk ya da gereğinden sıcak tutabilir. Eğer termostat açılmıyor ve soğutucu sıvı radyatöre hiç ulaşmıyorsa, fan devreye girmesi için gereken sıcaklık eşiğine zaten ulaşılamaz. Sistem bekler. Fan bekler. Motor ise... beklemez.
Klima kompresörü çalıştığında fan genellikle otomatik olarak devreye girer, bu da ayrı bir devre. Yani klima açıkken fan çalışıyor ama rölantide motor sıcaklığı yükseldiğinde çalışmıyorsa sorun soğutma fanı devresinde değil, sıcaklık sensörü veya rölede aranmalı. Bu ayrımı bilmek tanıyı çok kolaylaştırıyor.
Sonuç olarak bu işi bir servise götürdüğünüzde şunu isteyin: sadece arıza kodu okutmakla yetinmeyin, fan devresinin elle tetiklenmesini ve sıcaklık sensörünün gerçek zamanlı değerinin izlenmesini isteyin. Çünkü bazı arızalar kodla değil, gözlemle yakalanır. G Serisi'ne bakan herkes bunu bilmez, ama bilmesi gerekir.
Radyatör fanı, aslında sürekli çalışmak zorunda değil. Yani araç hareket halindeyken zaten önden gelen hava motoru soğutuyor, fan o sırada sessiz sedasız bekliyor. Ama ya trafik sıkışıklığında durduğunuzda? Ya park yerinde rölantide beklediğinizde? İşte o zaman devreye girmesi lazım. Girmiyorsa... bir yerlerde bir şeyler ters gitmiş demektir.
G Serisi araçlarda bu fanı tetikleyen şey çoğunlukla soğutucu sıvı sıcaklık sensörüdür. Küçücük bir parça, vallahi bakınca "bu ne işe yarar ki" dersiniz. Ama o sensör bozulduğunda motor sıcaklığını ECU'ya yanlış bildiriyor ya da hiç bildirmiyor. ECU da "herşey normal" sanıp fana sinyal göndermiyor. Fan çalışmıyor. Motor ısınıyor. Siz de duman görüyorsunuz.
Bir de şu var: fan rölesi. Elektrik devresinin tam ortasında oturan, kimsenin pek aklına gelmeyen bir parça. Röle yanmışsa fan ne kadar sağlam olursa olsun çalışmaz. Bazen arıza kodu bile vermez bu durum, dikkat edin. Araç normal görünür, sıcaklık göstergesi yavaş yavaş tırmanır, siz de "acaba klimayı mı açsam" diye düşünürsünüz...
G Serisi'nin bazı model yıllarında fan motoru doğrudan ECU tarafından kontrol ediliyor, bazılarında ise ayrı bir fan kontrol modülü var. Bu modül arızalandığında iş biraz karmaşıklaşıyor. Çünkü standart OBD taraması her zaman bu modüldeki sorunu yakalamıyor. Abi, o yüzden "arıza kodu çıkmadı, sorun yok" demek bu araçlarda pek işe yaramıyor.
Soğutucu sıvı seviyesi de göz ardı edilmemeli. Sıvı azaldığında sensör doğru sıcaklığı okuyamaz, sistem kafayı karıştırır. Bazen fan devreye girmez bazen sürekli çalışır durur. İkisi de iyi değil. Sistemi dengede tutan şey aslında o sıvının hem miktarı hem kalitesi.
Bir de termostat var tabii. Bozuk bir termostat motoru gereğinden soğuk ya da gereğinden sıcak tutabilir. Eğer termostat açılmıyor ve soğutucu sıvı radyatöre hiç ulaşmıyorsa, fan devreye girmesi için gereken sıcaklık eşiğine zaten ulaşılamaz. Sistem bekler. Fan bekler. Motor ise... beklemez.
Klima kompresörü çalıştığında fan genellikle otomatik olarak devreye girer, bu da ayrı bir devre. Yani klima açıkken fan çalışıyor ama rölantide motor sıcaklığı yükseldiğinde çalışmıyorsa sorun soğutma fanı devresinde değil, sıcaklık sensörü veya rölede aranmalı. Bu ayrımı bilmek tanıyı çok kolaylaştırıyor.
Sonuç olarak bu işi bir servise götürdüğünüzde şunu isteyin: sadece arıza kodu okutmakla yetinmeyin, fan devresinin elle tetiklenmesini ve sıcaklık sensörünün gerçek zamanlı değerinin izlenmesini isteyin. Çünkü bazı arızalar kodla değil, gözlemle yakalanır. G Serisi'ne bakan herkes bunu bilmez, ama bilmesi gerekir.
