SaffronCadence
Kayıtlı Kullanıcı
Sabah işe giderken arabanın motorundan gelen o tuhaf sesi ilk duyduğunda insan hep aynı şeyi yapar. Sesi duymamış gibi radyonun sesini biraz açar. Sonra bir daha açar. Sonra kendini kandırmaya devam eder... ta ki ses o kadar belirginleşene kadar ki artık görmezden gelmek mümkün olmaz hale gelir.
Mercedes A Serisi'nde triger zinciri meselesi böyle başlar işte. Sessizce, sinsi sinsi. Sabahın ilk çalıştırmasında motordan gelen o metalik tıkırtı, çoğu zaman "soğuk hava böyle olur" diye geçiştirilir. Abi yanlış. Çok yanlış.
Triger zincirinden gelen ses kendine has bir karaktere sahip. Bunu bir kez duyup tanıdın mı, bir daha karıştıramazsın. Motor soğukken, tam çalıştırma anında, "tak tak tak" değil... daha çok "zırr" ya da "trrr" gibi metalik titreşimli, hafif düzensiz bir ses. Sanki motorun içinde küçük bir zincir gevşek bir kasnak etrafında sallanıyor gibi. Çünkü öyle.
A180, A200, A220 fark etmez vallahi, bu ailenin 1.6 ve 2.0 litrelik motorlarında triger zinciri gerilim ayarı zamanla bozulabiliyor. Özellikle 80.000 kilometrenin üzerindeki araçlarda bu iş şakaya gelmez. Yağ değişimi ihmal edilmiş araçlarda ise bu süre çok daha kısa olabiliyor. Motor yağı triger zincirinin hem yağlayıcısı hem de gerilim ayarlayıcısı olan tensiyonerin can suyudur. Bunu atladın mı, zincir sana bunu mutlaka hatırlatır.
Şimdi şöyle düşün. Aynı sesi egzoz manifoldundan ya da klima kompresöründen de duyabilirsin. Bunları nasıl ayırt edeceksin? Triger zinciri sesi motorun ön tarafından, kaput açıldığında sol taraftan gelir çünkü zincir orada döner. Bir yardımcı al, motor çalışırken sen kaputun önüne geç, kulağını ver. Ses motorun sol ön köşesinden geliyorsa ve özellikle soğukken daha güçlüyse... işte o zaman kendini kandırmayı bırak.
Bir de şöyle bir şey var. Triger zinciri sesinin karakteri motor ısındıkça azalır. Bu önemli bir ipucu. Motor soğukken "zırr" diyor, 10 dakika sonra ses neredeyse kayboluyor. Bunu duyan çoğu insan "geçti, sorun yok" diyor. Hayır. Geçmedi. Sadece yağ ısındı, viskozitesi düştü, tensiyoner biraz daha çalışır hale geldi. Geçici bir rahatlama. Sorun hâlâ orada duruyor, büyümeye devam ediyor.
Bazı Mercedes sahipleri bu sesi "lifter sesi" ile karıştırır. Lifter yani supap itici sesi daha "tık tık tık" şeklinde, daha keskin, daha ritmik. Triger zinciri ise daha gürültülü, daha kaotik, daha az ritmik. İkisi de kötü tabii ama triger zinciri çok daha acil müdahale gerektirir. Zincir koptuğunda motor biter. Lifter arızasında motor genellikle çalışmaya devam eder, ama triger zincirinde o lüks yok.
Bir arkadaşım geçen yıl tam da bu sesi görmezden geldi. "Zaten yeni muayeneden geçti, bir şey olmaz" dedi. Üç ay sonra otoyolda motor durdu. Silindir kapağı çarptı, supaplar büküldü... Tamirci fatura kestiğinde arabanın neredeyse yarı değeri çıktı. Billahi bu işler böyle biter.
Peki ne yapmalısın? Önce kendin bir test yap. Sabah soğuk çalıştırmada telefonu motorun sol ön tarafına yakın tut, ses kaydı al. Sonra aynı kaydı mekanikçine dinlet. İyi bir mekanikçi sesi duyar duymaz anlar. Ama şunu da bil, bazı servisler bu sesi "normal motor sesi" diye geçiştirmeye çalışır. Özellikle yetkili olmayan küçük servisler... İsrar et. "Triger zinciri gerilimini kontrol et" de, açık açık.
Zincir değişimi erken yapılırsa iş yönetilebilir. Triger zinciri seti, tensiyoner, kılavuz raylar... hepsi birlikte değiştirilmeli. Yarım iş yapma. Sadece zinciri değiştirip tensiyoneri bırakmak, yeni elbise giyip eski çorap giymek gibi bir şey. Birkaç bin liraya kaçan bir iş sonunda on binlere gidebilir eğer erken davranmazsan.
Motor seslerini tanımak bir mekanikçi olmayı gerektirmiyor. Sadece dikkatli olmayı gerektiriyor. Arabanı tanı. Her sabah aynı sesi duyuyorsan, bir gün farklı bir şey duyduğunda hemen fark edersin. O fark, bazen arabanı kurtarır.
Mercedes A Serisi'nde triger zinciri meselesi böyle başlar işte. Sessizce, sinsi sinsi. Sabahın ilk çalıştırmasında motordan gelen o metalik tıkırtı, çoğu zaman "soğuk hava böyle olur" diye geçiştirilir. Abi yanlış. Çok yanlış.
Triger zincirinden gelen ses kendine has bir karaktere sahip. Bunu bir kez duyup tanıdın mı, bir daha karıştıramazsın. Motor soğukken, tam çalıştırma anında, "tak tak tak" değil... daha çok "zırr" ya da "trrr" gibi metalik titreşimli, hafif düzensiz bir ses. Sanki motorun içinde küçük bir zincir gevşek bir kasnak etrafında sallanıyor gibi. Çünkü öyle.
A180, A200, A220 fark etmez vallahi, bu ailenin 1.6 ve 2.0 litrelik motorlarında triger zinciri gerilim ayarı zamanla bozulabiliyor. Özellikle 80.000 kilometrenin üzerindeki araçlarda bu iş şakaya gelmez. Yağ değişimi ihmal edilmiş araçlarda ise bu süre çok daha kısa olabiliyor. Motor yağı triger zincirinin hem yağlayıcısı hem de gerilim ayarlayıcısı olan tensiyonerin can suyudur. Bunu atladın mı, zincir sana bunu mutlaka hatırlatır.
Şimdi şöyle düşün. Aynı sesi egzoz manifoldundan ya da klima kompresöründen de duyabilirsin. Bunları nasıl ayırt edeceksin? Triger zinciri sesi motorun ön tarafından, kaput açıldığında sol taraftan gelir çünkü zincir orada döner. Bir yardımcı al, motor çalışırken sen kaputun önüne geç, kulağını ver. Ses motorun sol ön köşesinden geliyorsa ve özellikle soğukken daha güçlüyse... işte o zaman kendini kandırmayı bırak.
Bir de şöyle bir şey var. Triger zinciri sesinin karakteri motor ısındıkça azalır. Bu önemli bir ipucu. Motor soğukken "zırr" diyor, 10 dakika sonra ses neredeyse kayboluyor. Bunu duyan çoğu insan "geçti, sorun yok" diyor. Hayır. Geçmedi. Sadece yağ ısındı, viskozitesi düştü, tensiyoner biraz daha çalışır hale geldi. Geçici bir rahatlama. Sorun hâlâ orada duruyor, büyümeye devam ediyor.
Bazı Mercedes sahipleri bu sesi "lifter sesi" ile karıştırır. Lifter yani supap itici sesi daha "tık tık tık" şeklinde, daha keskin, daha ritmik. Triger zinciri ise daha gürültülü, daha kaotik, daha az ritmik. İkisi de kötü tabii ama triger zinciri çok daha acil müdahale gerektirir. Zincir koptuğunda motor biter. Lifter arızasında motor genellikle çalışmaya devam eder, ama triger zincirinde o lüks yok.
Bir arkadaşım geçen yıl tam da bu sesi görmezden geldi. "Zaten yeni muayeneden geçti, bir şey olmaz" dedi. Üç ay sonra otoyolda motor durdu. Silindir kapağı çarptı, supaplar büküldü... Tamirci fatura kestiğinde arabanın neredeyse yarı değeri çıktı. Billahi bu işler böyle biter.
Peki ne yapmalısın? Önce kendin bir test yap. Sabah soğuk çalıştırmada telefonu motorun sol ön tarafına yakın tut, ses kaydı al. Sonra aynı kaydı mekanikçine dinlet. İyi bir mekanikçi sesi duyar duymaz anlar. Ama şunu da bil, bazı servisler bu sesi "normal motor sesi" diye geçiştirmeye çalışır. Özellikle yetkili olmayan küçük servisler... İsrar et. "Triger zinciri gerilimini kontrol et" de, açık açık.
Zincir değişimi erken yapılırsa iş yönetilebilir. Triger zinciri seti, tensiyoner, kılavuz raylar... hepsi birlikte değiştirilmeli. Yarım iş yapma. Sadece zinciri değiştirip tensiyoneri bırakmak, yeni elbise giyip eski çorap giymek gibi bir şey. Birkaç bin liraya kaçan bir iş sonunda on binlere gidebilir eğer erken davranmazsan.
Motor seslerini tanımak bir mekanikçi olmayı gerektirmiyor. Sadece dikkatli olmayı gerektiriyor. Arabanı tanı. Her sabah aynı sesi duyuyorsan, bir gün farklı bir şey duyduğunda hemen fark edersin. O fark, bazen arabanı kurtarır.
