GraniteRhythm
Kayıtlı Kullanıcı
Sabah işe gideceksin, anahtarı çeviriyorsun, bir tık sesi geliyor ve... hiçbir şey. Motor dönmüyor, araç ölü gibi duruyor. İşte tam o an kafanda ilk soru şekilleniyor: akü mü, marş motoru mu, yoksa başka bir şey mi? Çoğu insan bu noktada yanlış yere bakıyor. Asıl suçlu çoğu zaman sessiz sedasız orada duran o küçük parça, marş rölesi oluyor.
Röle, aslında bir köprü. Anahtardan gelen zayıf elektrik sinyalini alıp marş motoruna güçlü akım göndermekle yükümlü. Ama bu köprü çöktüğünde tablo karışıyor. Sadece "araç çalışmıyor" diye özetlemek yeterli değil çünkü arıza kendini farklı biçimlerde gösteriyor, bazen çok net bazen de seni şüpheye düşürecek kadar belirsiz...
Tek tık sesi duyup motorun dönmemesi klasik bir röle belirtisi. Ama şunu da bilmek lazım: her tık sesi röleden gelmiyor. Akü köprüsü kurarken duyulan tık farklı, rölenin kapandığını bildiren tık farklı. Kulak eğitilmemiş biri için ikisi aynı geliyor vallahi. Ama röle arızasındaki tık genellikle tekil ve keskin. Marş motorunun dönmeye çalışırken çıkardığı o "rr rr rr" sesi yoksa eğer, röleyi düşünmeye başlayabilirsin.
Bir de şu var: bazen araç çalışıyor, bazen çalışmıyor. Aynı gün içinde. Sabah problem yok, öğleden sonra tık deyip duruyor. Bu aralıklı arıza belki de en sinir bozucu olanı. Çünkü servise götürdüğünde arıza kendini göstermiyor, teknisyen "bir şey bulamadım" diyor. Ama bu tam anlamıyla röle bozulmasının erken evre davranışı. Isıya, titreşime ya da nem değişimine bağlı olarak kontaklar bazen açık bazen kapalı kalıyor...
Multimetre ile röleyi test etmek mümkün. Ama çoğu sürücü bunu bilmiyor ya da aracına açıp bakmaya üşeniyor. Oysa röle genellikle motor bölmesindeki sigorta kutusunun içinde. Marş rölesi diye etiketli bir yuva var, çekip çıkarıyorsun. Aynı kutuda benzer bir röle bulup yerlerine takıp deniyorsun. Araç çalışıyorsa cevap ortada. Bu yöntemi abi diye çağırdığın herhangi bir tamirci de ilk önce yapıyor zaten.
Kontak anahtarını çevirdiğinde gösterge panelinde ışıklar yanıyor ama hiç ses gelmiyor mu? Bu sefer röle değil başka bir şeye bakılması gerekiyor olabilir. Röle arızasında genellikle bir ses var. Ses hiç yoksa sorun daha yukarıda, anahtarda ya da nötr güvenlik switchinde olabilir. Detaylar önemli, her "çalışmıyor" aynı anlama gelmiyor.
Röle tamamen ölmüşse ve marş çekmiyorsa bazı araçlarda geçici çözüm olarak röleyi hafifçe tıklamak işe yarıyor. Rölenin içindeki kontaklar oksitlenmiş ya da yapışmış olabilir, bu darbe onları açıyor. Ama bu bir çözüm değil, sadece eve ya da servise kadar götürecek bir hile. Buna güvenip yola çıkmak... iyi bir fikir değil.
Röle ömrü uzun bir parça aslında. On yıl bozulmadan gidebiliyor. Ama sürekli ıslak ortamda kalan araçlarda, eski araçlarda ya da elektrik sistemi sorunlu araçlarda çok daha erken can veriyor. Özellikle aşırı akım röleyi yakıyor. Marş motorunun kendisi sorunluysa ve çok fazla akım çekiyorsa, röle bu yükü taşıyamıyor ve içi yanıyor. Yani bazen röle arızası başka bir arızanın habercisi...
Sonuçta bu küçük parçayı tanımak, arıza anında saatlerce yanlış yerde aramaktan kurtarıyor insanı. Araç çalışmıyor diye akü değiştirip sonra marş motorunu söktüren, sonunda rölenin 50 liralık bir parça olduğunu öğrenen onlarca kişi var. Bilmek ucuz, bilmemek pahalı.
Röle, aslında bir köprü. Anahtardan gelen zayıf elektrik sinyalini alıp marş motoruna güçlü akım göndermekle yükümlü. Ama bu köprü çöktüğünde tablo karışıyor. Sadece "araç çalışmıyor" diye özetlemek yeterli değil çünkü arıza kendini farklı biçimlerde gösteriyor, bazen çok net bazen de seni şüpheye düşürecek kadar belirsiz...
Tek tık sesi duyup motorun dönmemesi klasik bir röle belirtisi. Ama şunu da bilmek lazım: her tık sesi röleden gelmiyor. Akü köprüsü kurarken duyulan tık farklı, rölenin kapandığını bildiren tık farklı. Kulak eğitilmemiş biri için ikisi aynı geliyor vallahi. Ama röle arızasındaki tık genellikle tekil ve keskin. Marş motorunun dönmeye çalışırken çıkardığı o "rr rr rr" sesi yoksa eğer, röleyi düşünmeye başlayabilirsin.
Bir de şu var: bazen araç çalışıyor, bazen çalışmıyor. Aynı gün içinde. Sabah problem yok, öğleden sonra tık deyip duruyor. Bu aralıklı arıza belki de en sinir bozucu olanı. Çünkü servise götürdüğünde arıza kendini göstermiyor, teknisyen "bir şey bulamadım" diyor. Ama bu tam anlamıyla röle bozulmasının erken evre davranışı. Isıya, titreşime ya da nem değişimine bağlı olarak kontaklar bazen açık bazen kapalı kalıyor...
Multimetre ile röleyi test etmek mümkün. Ama çoğu sürücü bunu bilmiyor ya da aracına açıp bakmaya üşeniyor. Oysa röle genellikle motor bölmesindeki sigorta kutusunun içinde. Marş rölesi diye etiketli bir yuva var, çekip çıkarıyorsun. Aynı kutuda benzer bir röle bulup yerlerine takıp deniyorsun. Araç çalışıyorsa cevap ortada. Bu yöntemi abi diye çağırdığın herhangi bir tamirci de ilk önce yapıyor zaten.
Kontak anahtarını çevirdiğinde gösterge panelinde ışıklar yanıyor ama hiç ses gelmiyor mu? Bu sefer röle değil başka bir şeye bakılması gerekiyor olabilir. Röle arızasında genellikle bir ses var. Ses hiç yoksa sorun daha yukarıda, anahtarda ya da nötr güvenlik switchinde olabilir. Detaylar önemli, her "çalışmıyor" aynı anlama gelmiyor.
Röle tamamen ölmüşse ve marş çekmiyorsa bazı araçlarda geçici çözüm olarak röleyi hafifçe tıklamak işe yarıyor. Rölenin içindeki kontaklar oksitlenmiş ya da yapışmış olabilir, bu darbe onları açıyor. Ama bu bir çözüm değil, sadece eve ya da servise kadar götürecek bir hile. Buna güvenip yola çıkmak... iyi bir fikir değil.
Röle ömrü uzun bir parça aslında. On yıl bozulmadan gidebiliyor. Ama sürekli ıslak ortamda kalan araçlarda, eski araçlarda ya da elektrik sistemi sorunlu araçlarda çok daha erken can veriyor. Özellikle aşırı akım röleyi yakıyor. Marş motorunun kendisi sorunluysa ve çok fazla akım çekiyorsa, röle bu yükü taşıyamıyor ve içi yanıyor. Yani bazen röle arızası başka bir arızanın habercisi...
Sonuçta bu küçük parçayı tanımak, arıza anında saatlerce yanlış yerde aramaktan kurtarıyor insanı. Araç çalışmıyor diye akü değiştirip sonra marş motorunu söktüren, sonunda rölenin 50 liralık bir parça olduğunu öğrenen onlarca kişi var. Bilmek ucuz, bilmemek pahalı.
