SaffronCadence
Kayıtlı Kullanıcı
Aracın gaz pedalına bastığında hiçbir şey olmuyorsa, ya da tam tersi, hiç basmadığın halde motor kendiliğinden devir alıyorsa... işte o an TPS sensörünü düşünme vakti gelmiş demektir.
Gaz kelebeği konum sensörü denen bu küçük parça, motorun ne kadar hava alacağını belirleyen sistemin gözü kulağıdır. Vallahi çoğu insan bu sensörün varlığından bile haberdar değil, ta ki araba garip davranmaya başlayana kadar. Sensör bozulduğunda araç bazen titrer, bazen ani güç keser, bazen de rölantide ölür gider.
Test işlemine geçmeden önce elinde bir dijital multimetre olması şart. Ucuz bir multimetre bile işi görür, ama doğru ölçüm yapabilmek için voltaj ve direnç modlarını desteklemesi lazım. Sensörün konektörünü bulmak da ayrı bir iş, genellikle gaz kelebeği gövdesinin üzerinde veya hemen yanında oturur, üç ya da dört pinli küçük bir fiş.
Konektörü çıkarmadan önce aracın kontak anahtarını kapat. Bu adımı atlayan insanlar var, sonra da neden yanlış ölçüm aldıklarını anlayamıyorlar. Konektörü çektikten sonra sensörün pinlerine bak, paslanma veya yanık iz varsa zaten cevabı bulmuşsun demektir...
Direnç testi için multimetreyi ohm moduna al. Sensörün referans pini ile sinyal pini arasındaki direnci ölç. Gaz kelebeğini yavaşça tam kapalıdan tam açık konuma getirirken bu değerin düzgün ve sürekli değişmesi gerekiyor. Değer bir yerde takılıp kalıyorsa, ya da aniden sıfıra düşüp çıkıyorsa, sensör içinden bozulmuş demektir. Abi bu atlama hareketi çok önemli, çünkü bazı sensörler ölçümde iyi görünür ama hareket ederken aniden devre dışı kalır.
Voltaj testi biraz daha güvenilir sonuç verir aslında. Kontağı aç ama motoru çalıştırma. Sensörün referans pinine gelen voltajı ölç, bu genellikle 5 volt civarında olmalı. Sinyal pininden okunan voltaj ise gaz kelebeği kapalıyken 0.5 volt ile 1 volt arasında, tam açıkken 4 ile 4.8 volt arasında gezinmeli. Bu aralığın dışına çıkıyorsa ECU yanlış bilgi alıyor demektir, yani arabanın beyni tamamen karanlıkta çalışıyor...
Kelebeği yavaşça açarken voltajın düzgün bir eğriyle yükselmesi gerekiyor. Atlama yapıyorsa, kesik kesik ilerliyorsa, ya da belirli bir açıda sabit kalıyorsa sensör artık güvenilir değil. Bunu görmek için birinin gazı yavaşça basması, diğerinin de voltajı izlemesi gerekiyor, tek başına yapmak zor ama imkânsız değil.
Bazı araçlarda OBD2 cihazıyla da kontrol yapılabiliyor. Cihazı bağla, canlı veri moduna gir, TPS yüzdesi veya TPS voltajı değerini izle. Gaz pedalı tamamen bırakılmışken bu değer sıfıra yakın olmalı, tam basıldığında yüz yüze yaklaşmalı. Değer hiç değişmiyorsa ya da saçma rakamlarda takılı kalıyorsa... zaten ne yapman gerektiğini anlamışsındır.
Hata kodu okumak da işin bir parçası. P0120, P0121, P0122, P0123 gibi kodlar doğrudan TPS sensörüne işaret eder. Bu kodları görmek kesin tanı koydurmuyor ama doğru yönde baktığını gösteriyor. Bazen kablo hasarı da aynı kodu üretir, bu yüzden sensörü değiştirmeden önce konektör ve kablo bütünlüğünü gözle kontrol etmek gerekiyor.
Sensörü değiştirdikten sonra bazı araçlarda TPS kalibrasyonu yapmak gerekiyor. Bu adımı atlayan insanlar yeni sensörü takıyor ama sorun devam ediyor diye şikâyet ediyor. Kalibrasyon için araç markasına göre farklı prosedürler var, bir kısmı kontak açıp kapama döngüsüyle yapılıyor, bir kısmı için tarayıcı cihaz şart. Billahi bu adım çoğu zaman göz ardı ediliyor.
TPS sensörü küçük bir parça ama aracın tüm performansını elinde tutuyor. Yakıt tüketimi artıyorsa, vites geçişleri sertleştiyse, rölantide motor düzensiz çalışıyorsa bu sensörü test etmek birkaç dakika alır ve çoğu zaman cevabı doğrudan verir. Pahalı tamir işlemlerine gitmeden önce bu basit testi yapmak, hem para hem zaman kazandırır.
Gaz kelebeği konum sensörü denen bu küçük parça, motorun ne kadar hava alacağını belirleyen sistemin gözü kulağıdır. Vallahi çoğu insan bu sensörün varlığından bile haberdar değil, ta ki araba garip davranmaya başlayana kadar. Sensör bozulduğunda araç bazen titrer, bazen ani güç keser, bazen de rölantide ölür gider.
Test işlemine geçmeden önce elinde bir dijital multimetre olması şart. Ucuz bir multimetre bile işi görür, ama doğru ölçüm yapabilmek için voltaj ve direnç modlarını desteklemesi lazım. Sensörün konektörünü bulmak da ayrı bir iş, genellikle gaz kelebeği gövdesinin üzerinde veya hemen yanında oturur, üç ya da dört pinli küçük bir fiş.
Konektörü çıkarmadan önce aracın kontak anahtarını kapat. Bu adımı atlayan insanlar var, sonra da neden yanlış ölçüm aldıklarını anlayamıyorlar. Konektörü çektikten sonra sensörün pinlerine bak, paslanma veya yanık iz varsa zaten cevabı bulmuşsun demektir...
Direnç testi için multimetreyi ohm moduna al. Sensörün referans pini ile sinyal pini arasındaki direnci ölç. Gaz kelebeğini yavaşça tam kapalıdan tam açık konuma getirirken bu değerin düzgün ve sürekli değişmesi gerekiyor. Değer bir yerde takılıp kalıyorsa, ya da aniden sıfıra düşüp çıkıyorsa, sensör içinden bozulmuş demektir. Abi bu atlama hareketi çok önemli, çünkü bazı sensörler ölçümde iyi görünür ama hareket ederken aniden devre dışı kalır.
Voltaj testi biraz daha güvenilir sonuç verir aslında. Kontağı aç ama motoru çalıştırma. Sensörün referans pinine gelen voltajı ölç, bu genellikle 5 volt civarında olmalı. Sinyal pininden okunan voltaj ise gaz kelebeği kapalıyken 0.5 volt ile 1 volt arasında, tam açıkken 4 ile 4.8 volt arasında gezinmeli. Bu aralığın dışına çıkıyorsa ECU yanlış bilgi alıyor demektir, yani arabanın beyni tamamen karanlıkta çalışıyor...
Kelebeği yavaşça açarken voltajın düzgün bir eğriyle yükselmesi gerekiyor. Atlama yapıyorsa, kesik kesik ilerliyorsa, ya da belirli bir açıda sabit kalıyorsa sensör artık güvenilir değil. Bunu görmek için birinin gazı yavaşça basması, diğerinin de voltajı izlemesi gerekiyor, tek başına yapmak zor ama imkânsız değil.
Bazı araçlarda OBD2 cihazıyla da kontrol yapılabiliyor. Cihazı bağla, canlı veri moduna gir, TPS yüzdesi veya TPS voltajı değerini izle. Gaz pedalı tamamen bırakılmışken bu değer sıfıra yakın olmalı, tam basıldığında yüz yüze yaklaşmalı. Değer hiç değişmiyorsa ya da saçma rakamlarda takılı kalıyorsa... zaten ne yapman gerektiğini anlamışsındır.
Hata kodu okumak da işin bir parçası. P0120, P0121, P0122, P0123 gibi kodlar doğrudan TPS sensörüne işaret eder. Bu kodları görmek kesin tanı koydurmuyor ama doğru yönde baktığını gösteriyor. Bazen kablo hasarı da aynı kodu üretir, bu yüzden sensörü değiştirmeden önce konektör ve kablo bütünlüğünü gözle kontrol etmek gerekiyor.
Sensörü değiştirdikten sonra bazı araçlarda TPS kalibrasyonu yapmak gerekiyor. Bu adımı atlayan insanlar yeni sensörü takıyor ama sorun devam ediyor diye şikâyet ediyor. Kalibrasyon için araç markasına göre farklı prosedürler var, bir kısmı kontak açıp kapama döngüsüyle yapılıyor, bir kısmı için tarayıcı cihaz şart. Billahi bu adım çoğu zaman göz ardı ediliyor.
TPS sensörü küçük bir parça ama aracın tüm performansını elinde tutuyor. Yakıt tüketimi artıyorsa, vites geçişleri sertleştiyse, rölantide motor düzensiz çalışıyorsa bu sensörü test etmek birkaç dakika alır ve çoğu zaman cevabı doğrudan verir. Pahalı tamir işlemlerine gitmeden önce bu basit testi yapmak, hem para hem zaman kazandırır.
